Kavramın Ortaya Çıkışı (Tarih Sıralaması)

• İlk temelleri 1972 yılında Roma Kulübü tarafından yayımlanan “Büyümenin Sınırları” isimli rapor yayınlandı.
• 1987 yılında Birleşmiş Milletler Dünya Çevre ve Kalkınma Komisyonunca yayımlanan “Ortak Geleceğimiz” (Brundtland) raporu yayınlandı.
• 1997’de BM öncülüğünde kurulan Küresel Raporlama Girişimi (Global Reporting Initiative - GRI) kuruldu.

2000 yılında başlatılan Karbon Saydamlık Projesi, Birleşmiş Milletler Küresel İlkeler Sözleşmesi (UNGC) imzalandı.

2007’de kurulan İklim Açıklama Standartları Kurulu kuruldu.

2010’da kurulan Uluslararası Entegre Raporlama Konseyi (IIRC) kuruldu.

2011’de Sürdürülebilirlik Muhasebe Standartları Kurulu (SASB) kuruldu.

2015’te kurulan İklimle İlgili Mali Bildirimler Görev Gücü kuruldu.

2015’ te, BM üyesi ülkelerce 2030 yılında ulaşılması planlanan 17 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefi (SDG) kabul edildi.

2016’ da, Paris İklim Anlaşması imzalandı.

2017’ de TCFD Tavsiyeleri yayımlandı.

2019’ da, AB Yeşil Mutabakatı yayımlandı; AB Taslak Kurumsal Sürdürülebilirlik Raporlama Direktifi yayımlandı; ISSB Kuruldu ve iki prototip yayımlandı.

2021’ de, Değer Raporlama Vakfı (VRF) SASB ve IIRC birleşti; Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP26); İklim Açıklama Standartları Kurulu ve Değer Raporlama Vakfının birleştirileceği duyuruldu.

2022’ de, ISSB iki adet taslak standardı kamuoyu görüşüne açtı.

 

1987 Brundtland (Ortak Geleceğimiz) Raporu: BM 1987 Brundtland Raporu; sürdürülebilir kalkınmayı “Gelecek kuşakların kendi ihtiyaçlarını karşılaşabilmelerini tehlikeye sokmaksızın bugünün kuşaklarının ihtiyaçlarını karşılayabilecek kalkınma” olarak tanımlamıştır.

Raporun temel prensiplerini şu şekilde özetlemek mümkündür: karar alma sürecinde yurttaşların katılımını sağlayabilecek politik sistem; sürdürülebilirliği ve kendine yeterliliği temel alan teknik bilgi ve çıktı yaratabilecek ekonomik sistem; dengesiz kalkınmadan kaynaklanan sorunlara çözüm sunabilecek bir sosyal sistem; kalkınma için ekolojik temelleri korumayı zorunlu kılabilecek üretim sistemi; sürekli olarak yeni çözümler arayacak teknik sistem; ticaret ve finansta sürdürülebilir örnekleri destekleyen uluslararası sistem; esnek ve kendini düzenleyen yönetim sistemi gerekmektedir.

Brundtland Raporunun temel amaçları:

1. Önemli çevre ve kalkınma sorunlarını yeniden incelemek ve bunlarla ilgili gerçekçi önerilerde bulunmak;
2. Bu sorunlarla ilgili gereken değişiklikleri gerçekleştirebilecek etkili politikalar oluşturmaya yardımcı olacak, yeni uluslararası işbirliği yöntemleri önermek;
3. Bireylerin, gönüllü kuruluşların, iş çevrelerinin, enstitülerin ve hükümetlerin konuya ilgisini artırmak.

GRI (Global Reporting Initiative- Küresel Raporlama Girişimi) Standartları

GRI Standartları kullanılarak yapılan raporlama ile kuruluşların sürdürülebilir kalkınmaya olan katkıları veya katkı sunmayı amaçlamaları konusunda şeffaflık sağlanmaktadır. Kuruluşların ekonomi, çevre ve insanlar üzerinde meydana getirdikleri etkileri ve bu etkileri nasıl yönettiklerini güvenilir ve tutarlı bir şekilde kamuya açıklamaları, söz konusu standartlar ile mümkün olmaktadır.

GRI Evrensel Standartları, GRI Sektör Standartları ve

GRI Konu Standartları olmak üzere üç seri halinde düzenlenmiştir.

Evrensel Standartlar, tüm kuruluşlar tarafından uyulması gerekenleri içermekte olup, GRI 1, GRI 2 ve GRI 3 Standartlarından oluşmaktadır. Sektör ve Konu Standartları ise, kuruluşların içerisinde bulunduğu sektöre ve belirlediği öncelikli konulara göre kullanılmaktadır.

GRI 1; sürdürülebilirlik raporlamasının temel kavramlarını açıklamakta, amaç ve sistemini tanıtmakta, uyulması gerekli şartları ve raporlama ilkelerini belirtmektedir.

GRI 2; kuruluşların politikaları, yönetişimi, faaliyetleri ve raporlama uygulamaları gibi genel konulardaki bilgileri için yapılan açıklamaları içermektedir.

GRI 3; kuruluşların sürdürülebilirlik raporlaması ile ilgili öncelikli konularını belirlemesine rehberlik etmektedir. Kuruluşlar faaliyette bulundukları sektörlere göre, ilgili sektör standartlarını kullanırlar. Ayrıca kuruluşlar; etkide bulundukları öncelikli konulara göre, çok çeşitli konulardan oluşan Konu Standartları içerisinden ilgili konuları, raporlama yapmak üzere kullanırlar.

NOT: 4.2. GRI (Küresel Raporlama Girişimi) başlıklı kısımda da anlatılacağından, burada detaya yer verilmeyecektir.

Bu içerik; Kurumsal Sürdürülebilirlik Raporlama Uzmanı Ali Özcan (Bilgisayar Mühendisi) tarafından hazırlanmıştır.