Sürdürülebilirlik Raporlamasının Tanımı, Amacı, Faydaları

Sürdürülebilirlik muhasebesi kavramı, işletmenin sürdürülebilirlik doğrultusunda ilerlemesini destekleyecek yüksek kaliteli bilginin üretilmesini amaçlayan, yeni bilgi yönetimi ve muhasebe yöntemlerini tanımlamak için kullanılan kavramdır.

Buna karşın, sürdürülebilirlik raporlaması, kurumsal sürdürülebilirlik hakkındaki bilgilerin edinilmesi amacıyla biçimlendirilen yeni bir iletişim aracıdır.

Sürdürülebilirlik raporları, işletmelerin faaliyetlerinin ekonomik, çevresel ve sosyal yönlerini kamuya iletilmesini sağlayan araçlardır. İşletmeler sürdürülebilirlik raporlarında, işletmede çalışanlara ait demografik bilgilere, iş güvenliği ve sağlığına ilişkin olarak gerçekleştirilen faaliyetlere, işletmedeki eğitim faaliyetlerine, kadın ve erkek çalışanlara sağlanan haklara ilişkin bilgilere yer vermekte, böylece bilgi kullanıcıları işletmenin sosyal sürdürülebilirliği ile ilgili bilgi sahibi olabilmektedir.

Amaçları:

Sürdürülebilirlik raporlaması (SR), temel olarak işletme dışında yer alan paydaşlara işletme faaliyetlerinin kapsamlı sonuçları hakkında bilgi vermek için hazırlanmaktadır.

GRI’ye göre sürdürülebirlirlik raporlamasının amaçları:

• İşletmelerin sürdürülebilirlik performanslarının yasalar, kurallar, yönetmelikler, performans standartları ve gönüllü girişimlerle kıyaslanması ve değerlendirilmesi,
• Kurumun sürdürülebilir kalkınma hakkındaki beklentileri nasıl etkilediğinin ve onlardan nasıl etkilendiğinin gösterilmesi ve
• Performansın, kurum içinde ve farklı kurumlarla zaman içinde karşılaştırılması.

Faydaları:

• Paydaşlara ilgili bilginin iletilmesi ve böylece kurumsal görünürlüğünün ve şeffaflığın arttırılmasını sağlar.
• Uzun dönemde marka değerinin, pazar payının ve müşteri bağlılığının arttırılmasına katkıda bulunan itibarın yapılandırılmasına yardımcı olur.
• Sürekli gelişme ve öğrenmeyi destekler. Raporlama, üst yönetimin bir sonraki yılın raporunda yer alacak ilave sonuçlar için yönetimi harekete geçirir.
• İnovasyonun desteklenmesini sağlar. SR, ileriyi görerek düşünmeye ve performans sergilemeye teşvik eder ve böylece şirketin rekabetçi kalmasına yardımcı olur.
• Yönetim sistemlerinin geliştirilmesini sağlar. SR, çevresel, sosyal ve ekonomik etkiler ile daha iyi bir şekilde üstesinden gelebilmek için daha dikkatli ve güçlü yönetim sistemleri uygulamalarını destekleyebilir ve kolaylaştırabilir. Kısaca, doğru verilerin daha iyi bir şekilde toplanmasında yol gösterebilir.
• SR, risklerini nasıl yönettiğini yansıtır.
• Çalışanların farkındalığının ve motivasyonunun arttırılması ve çalışanların yönlendirilmesi, yeteneklerin cezbedilmesini sağlar.
• Uzun vadeli fonları çekebilme ve uygun finansman koşulları sağlar.
• Finansal değer yaratılmasını sağlar. SR, dolaylı olarak şirketin maddi olmayan varlıklarının uzun dönemli hissedar değerini arttırma yeterliliğini ve istekliliğini yansıtma eğilimindedir.
• Faaliyetleri devam ettirmek için gerekli ruhsatlara sahipliğin devam ettirilmesini sağlar: SR, paydaşlar ile diyalog ve müzakere için sağlam bir temel sağlayabilir. Böylece işletmenin faaliyetlerinin devamlılığını sağlar veya güçlendirir.
• Sürdürülebilirlik göstergelerini içeren raporlar, örgütlerin ekonomik, sosyal ve çevresel yönetim uygulamalarına ilişkin bilgileri kapsadıklarından işletmelerin sosyal sorumluluk amaçlarına ulaşmalarına yardımcı olabilirler.
• İşletmelerin hedeflerini gerçekleştirme kabiliyetlerini arttırır.

• Çevresel stratejilerin uygulanmasını kolaylaştırır.

İşletme içinde çevresel konularda bilinçlenmeyi sağlar.

İşletme mesajının açık olarak ifade edilmesini sağlar.

Şeffaflığı arttırdığı için kredibiliteyi de arttırır.

Verimlilik artışı sağlar.

İşletmelere gelecekte fırsat teşkil edebilecek ve tehdit oluşturabilecek unsurların önceden belirlenebilmesini sağlar.

Finansal olan ve olmayan göstergeler arasındaki ilişkinin ortaya koyulabilmesini sağlar.

İşletmelerin strateji, politika ve iş süreçlerini uzun vadede düzenleyebilmesini sağlar.

İşletmelerin sürdürülebilir kalkınma konusunda ortaya koyduğu olumlu katkıların çıkar gruplarının bilgisine sunulmasını sağlar.

Sürdürülebilirlik performansının, bu alanda geliştirilen standartlar, yasa, norm ve yönetmeliklere göre değerlemesinin ve kıyaslamasının yapılabilmesini sağlar.

İşletmelerin ulusal ve küresel seviyedeki sermaye piyasalarına entegre olabilmesini kolaylaştırmayı sağlar.

Süreçleri düzenler, maliyetleri düşürür ve verimliliği artırır.

Çevresel, sosyal ve yönetişim konularındaki başarısızlıkların önüne geçilmesine yardımcı olur.

Dış paydaşların şirketin gerçek değerini, maddi ve maddi olmayan varlıklarını anlamalarını sağlar.

Sürdürülebilirlik performansının yasalar, normlar, kodlar, performans standartları ve gönüllü girişimler açısından karşılaştırılmasını ve değerlendirilmesini sağlar.

Sürdürülebilirlik raporlamasının tercih edilme ve tercih edilmeme nedenleri şöyle sıralanabilmektedir:

Sürdürülebilirlik raporlamasının tercih edilme nedenleri	Sürdürülebilirlik raporlamasının tercih edilmeme nedenleri
Örgütün çevresel farkındalığını sağlaması.	Raporlamanın yüksek maliyetli olması.
Çevresel stratejilerin uygulanmasına önayak olması.	Örgütsel sağlanacak avantajların somut olmaması.
Belirlenen hedeflere ulaşmanın takibini kolaylaştırması.	Sürdürülebilirlik Raporu yayınlamayan işletmelerin var olması.
Kurumsal mesajın etkili verilmesini ve ilgililerine ulaşmasını sağlaması.	Çevresel örgütlerin dikkatlerini üstlerine çekme olasılığı.
Şeffaflığı ve güvenilir bilgiyi sağlaması ve bunları sürdürülebilir kılması.	İşletme çevre politikasının gelişmiş düzeyde mevcut olması.
İşletme taraflarına oluşturulan hedef ve standartlar hakkında detaylı bilgi veriyor olması.	İşletmelerin marka değerine zarar verme olasılığı ve cezai uygulamalara neden olması.
Sürdürülebilirlik faaliyetlerinin devamını sağlaması ve sürece müdahale etme hakkı tanıması.	Çevresel konularda taraflara ulaşmanın farklı alternatifleri olması.

Sürdürülebilirlik raporlamasının gönüllü mü yoksa zorunlu mu uygulanması gerektiği ile ilgili olarak şu tartışmalar yer almaktadır:

• Gönüllü Raporlama Yaklaşımı, piyasaların verimliliğine dayanmaktadır. İşletmeler yatırımcılarına tam ve güvenilir bilgi sunarsa piyasalar da bu işletmelere çeşitli teşvikler sunmaktan geri kalmaz. Yaklaşım da işte bu fikre göre ilgili yaklaşımın seçiminde işletmelerin isteklerini uyandırmaktadır.
• Zorunlu Raporlama Yaklaşımı ise işletmeleri yasalar ekseninde belirli dönemlerde raporlama yapmaya itmektedir. Yaklaşımın kullanıma başlanmasına; piyasalarda düzenin hâkim olması, adil ortamın sağlanması ve yatırımcı haklarının korunması, karşılaştırma imkânı sağlanması, maliyetlerin minimizasyonu ve tam, güvenilir bilgi sunumu gibi uygulamalar neden olmuştur.

Bu içerik; Kurumsal Sürdürülebilirlik Raporlama Uzmanı Ali Özcan (Bilgisayar Mühendisi) tarafından hazırlanmıştır.